Σάββατο, 31 Μαΐου 2014

KARL JASPERS : ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Γ.

Το δίλημμα της δημοκρατίας

Οπουδήποτε ισχυρίζονται ότι ζουν υπό δημοκρατικόν καθεστώς , (και σήμερον οι πάντες ισχυρίζονται τούτο), διερωτώνται επί του διλήμματος: τι είναι και τι δεν είναι δημοκρατικόν. Απορρίπτουν το "αντιδημοκρατικόν" . Έκαστος επιρρίπτει εις τον άλλον την μομφήν , ότι δεν κυβερνά παρ΄αυτώ αλλά μία μικρή μειοψηφία : εντεύθεν ο καπιταλισμός και τα μονωπώλια του, εκείθεν το κόμμα και η κλίκα του. Εντεύθεν η εκμετάλλευσις του καπιταλισμού , εκείθεν η εκμετάλλευσις του δεσποτισμού.
Αι εναλλαγαί όμως αυταί αποτελούν διαπληκτισμούς της προπαγάνδας όπου το "ειδικόν" μεταβάλλεται εις "γενικόν". Έναντι των διλημμάτων  αυτών άτινα ανάγονται εις καθωρισμένα και επαισθητά αντικείμενα , υπάρχει εν τούτοις εν και μόνον , το οποίον είναι απόλυτον και καθορίζει ολοκληρωτικώς την βούλησιν και την δράσιν μας.Τα όριά του επιτείνονται προς το άπειρον αυτών άτινα ανάγονται εις καθωρισμένα και επαισθητά αντικείμενα, υπάρ­χει έν τούτοις εν και μόνον, τό όποιον είναι απόλυτον και καθορίζει ολοκληρωτικούς την βούλησιν και την δράσιν μας. Τα όριά του επιτείνονται προς το άπειρον.
Δεν επιδέχεται καθορισμόν.
Διότι, πρωταρχικός του χαρακτήρ είναι, ότι δεν αποτελεί δίλημμα μεταξύ δύο αντιτιθεμένων δογμάτων. Αποτελεί δίλημμα αφορών τας ουσιώδεις κατευθύνσεις της ζωής μας.
Η οδός της λογικής αναγνωρίζει τα δόγματα ως «ειδικής μορφής μέσα» προς επίτευξιν «ειδικών σκοπών», αλλά δεν καθίσταται αυτή καθ' εαυτήν δόγμα, επομένως δεν είναι δυνατόν να υπάρχη ανταγωνιστικόν αυτής δόγμα. Ανθίσταται μάλλον εναντίον της προς καθιέρωσιν δογμάτων γενικής τάσεως, εναντίον παντός είδους αδιαλλαξίας κατά την υποστήριξιν «θέσεως» τινός, εναντίον πάσης συγκεκριμενοποιήσεως του απολύτου, εναντίον παντός εγκλεισμού εντός των φαύλων κύκλων της δια­λεκτικής κινήσεως.
Η δημοκρατία, θεωρουμένη ως οδός της λογικής αποφεύγει τους τρό­πους αυτούς επιβολής «απολύτου». Εφ' όσον στηρίζεται επί της λογικής, θα πρέπει να έχη την πείραν καθ' ην, χωρίς να τεθή υπό αίρεσιν η λογική, δεν δυνάμεθα να συμπεράνωμεν ότι διεισδύει παντού, ούτε ότι θα δυνηθή να ακολουθήση συνεχώς και μετά σταθερότητος τον δρόμον της (έστω και αν το ελπίζει). Αι δημοκρατίαι, αρνούνται εν τούτοις να παραδεχθούν, στηριζόμεναι επί της πείρας ταύτης, ότι η κυριαρχία της «αντιλογικής» είναι αναπόφευκτος, ότι η κυριαρχία του παραλογισμού δια μιας εξ ίσου παραλόγου βίας είναι αδύνατον να αποφευχθή τελικώς.
Η δημοκρατία, δεν παραδέχεται το «αξίωμα» καθ' ο οι κυβερνώντες είναι «κάτι περισσότερον» από άνθρωποι, ή ότι θα ηδύναντο να είναι, ή ότι πρέπει να είναι. Πρεσβεύει ότι, όλαι αι εκ της φύσεως των πραγμάτων προκύπτουσαι απαιτήσεις, απευθύνονται προς τον άνθρωπον και απορ­ρίπτει πάσαν άλλην μορφήν «νομιμοποιήσεως» όπως, το θεωρούμενον ως απ' ευθείας υπό του θεού δεδομένον λειτούργημα, ή τα «υπεράνθρωπα» χαρίσματα ανθρώπου τινός χρισθέντος παρά του Θεού ως «οδηγού των λαών». Αναγνωρίζει όμως την έπιβαλλομένην εκ της υπευθυνότητος εκάστης θέσεως σπουδαιότητα και το «δώρον» το οποίον αντιπροσωπεύουν οι μεγάλοι άνδρες. Έχει δι' αμφότερα σεβασμόν, όχι όμως ειδωλολατρίαν. Γνωρίζει ότι αμφότερα θα πρέπει να είναι ουσιαστικά δια να δύναται και αυτή να αναπτυχθή. 
Εις την ιδέαν της δημοκρατίας αντιτίθεται παν ότι υπαναχωρεί προ του επιβαλλομένου εις την ανθρωπίνην φύσιν καθήκοντος.(278)
Τούτο συμβαίνει και συνέβαινε πάντοτε εις όλα τα απολυταρχικά συστήματα, εις τα καθεστώτα τα οποία ανάγουν εαυτά εις την «Θείαν χάριν» ή ισχυρίζονται ότι κατέχουν την «απόλυτον γνώσιν».
Όλας αύτάς, τας αντιτιθεμένας προς την ιδέαν της δημοκρατίας προ­θέσεις, δυνάμεθα να τας ονομάσωμεν, εν συμφωνία προς τον Κάντ «προθέ­σεις δεσποτισμού».
Αύται, ακόμη και κατά την ευμενεστέραν περίπτωσιν, φράσσουν την οδόν ην ακολουθεί ο άνθρωπος της λογικής, συγκεκριμένως δε σήμερον: την μοναδικήν προς την σωτηρίαν της ανθρωπότητος οδόν. Δύναται τις να ισχυρισθή ότι, εις ευτυχείς στιγμάς οι δεσπόται εκυβέρνησαν καλώς. Αύται όμως δεν αποτελούν εί μη απλά επεισόδια εις τον δρόμον πρός την καταστροφήν, διότι οι λαοί δεν αφυπνίζονται διά του τρόπου αύτοϋ. Η μάζα των ανθρώπων δεν φθάνει ούτε εις την κατανόησιν, ούτε εις την υπευθυνότητα των γεγονότων. Παρα­μένει αιχμάλωτος των λαμπροτήτων και των αθλιοτήτων του μικρόκοσμου του περιβάλλοντος της, υποτεταγμένη εις μίαν αυταρχικήν εξουσίαν. Υφίσταται τον υπό της τεχνικής επιβαλλομένον δαμασμόν. Δια των γνώ­σεων και των δυνατοτήτων της καθίσταται «όργανον εργασίας», χρησιμοποιούμενον αναλόγως των αναγκών, ουδέποτε όμως καθίσταται κοι­νωνός της μεγάλης προς το άπειρον πορείας του ανθρωπίνου πολιτισμού.
Η οδός της δημοκρατίας παρά τα σφάλματα και τα φαινομενικά της αδιέξοδα, προσφέρει εις τους ακολουθούντας αυτήν τας πιθανότητας εξυψώσεώς των (κατά μεγάλην τουλάχιστον πλειονότητα), εις το επίπεδον υπευθύνως σκεπτομένων ανθρώπων, καίτοι αρχικώς επεμβαίνει η «ισοπέδωσις» και μαζύ με αυτήν ο κίνδυνος νοθεύσεως της δημοκρατίας και καταλήξεως εις δικτατορίας απαισιοτέρας πάσης μέχρι σήμερον γνωστής μορ­φής.
Η ιδέα της δημοκρατίας αιτιολογείται, από το επιβαλλόμενον εις έκαστον των ανθρώπων καθήκον ουσιαστικοποιήσεως του εν τη λογική και από τον μοναδικόν και αναντικατάστατον χαρακτήρα εκάστου ανθρώ­που και την αξίαν ην τω παρέχει η συμμετοχή του εις την λογικήν. Αι επί του πεδίου των πραγματοποιήσεων αδυναμία της δημοκρατίας δεν δικαιολογούνται βεβαίως, αλλά φωτίζονται από τα πολύ μεγαλύτερα σφάλματα, πάσης άλλης ακολουθουμένης οδού. Εάν απελπισθώμεν ως προς την ιδέαν της δημοκρατίας, θα πρέπει να απελπισθώμεν και ως προς την τύχην του ανθρώπου.

Επιστροφή

KARL JASPERS: ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αβ

Ιδέα και ιδανικόν. 

Η δημοκρατία είναι ιδέα .Τούτο σημαίνει ότι ουδέποτε καθίσταται δυνατόν να φθάση εις την τελειότητα, ως επίσης και ότι ως ιδανικόν δεν είναι δυνατόν να αναπαρασταθή κατά τρόπον υποπίπτοντα εις τας αισθήσεις.
Η λογική της , καταδεικνύει εις τον άνθρωπον ότι δεν υφίστανται άξιος του ονόματός της οργανισμός δια του οποίου να είναι δυνατόν ποτέ να οδηγηθή εις την τελείωσιν της.
Εις την ιδέαν της δημοκρατίας ανταποκρίνεται η αίσθησις καθ΄ ήν ο άνθρωπος ουδέποτε θα καταστή τέλειος.
Ως ιδέα όμως δεν εκπροσωπεί την αδυναμίαν του σκεπτικισμού.Τουναντίον εκπροσωπεί την εσκεμμένην κατάληξιν των διανοημάτων της λογικής, μίαν δύναμιν ικανή να συγκινήση, να συναρπάση, να ενθουσιάση.
Παρουσιάζεται προ ημών (ουδέποτε καταληπτή, πάντοτε παρούσα) αποκρύπτεται συγχρόνως επιμόνως, χωρίς ποτέ να παύη να μας καθοδηγή.
Εις τον γνήσιον ρεαλιστήν η ιδέα παρουσιάζεται ως πλάσμα φαντασίας. Ευρίσκεται εν δικαίω , εάν και εφ' όσον εις εκείνο το οποίον δεν είναι ει μη "σχήμα ιδέας", ισχυριζόμεθα ότι βλέπομεν ήδη το πρόγραμμα μιάς πραγματοποιήσεως και εν τη συνειδητοποιήσει των παρορμήσεων την έναρξιν μιάς πρακτικής εφαρμογής.
Ευρίσκεται εν αδίκω , εφ' όσον παραγνωρίζει ότι πάσα πρακτική δημιουργία ήτις δεν αποφέρει μόνον στιγμιαία αποτελέσματα , εξαφανιζόμενα σχεδόν άμα τη εμφανίσει των, αλλ' οδηγεί συγχρόνως προς την οδόν των σταθερών πραγματοποιήσεων συνδέεται αρρήκτως με την Ιδέαν . Αύτη προσλαμβάνει την ισχύν της εν τη ευρύτητι των οριζόντων , εν τη πληρότητι της γνώσεως, εν ταις δοκιμασίαις του πρακτικού βίου.
Επιστροφή

KARL JASPERS: ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ba

Μορφή του κράτους και τρόπος διακυβερνήσεως.
Η λέξις «δημοκρατία» δύναται να ληφθή υπό την έννοιαν μιας μορ­φής κράτους κατ' αντιδιαστολήν με πολλάς άλλας (δημοκρατία, αριστο­κρατία, μοναρχία) συμφώνως προς τα ισχύοντα κατά την Αρχαιότητα δόγματα. Ή ανάγεται εις τον τρόπον διακυβερνήσεως. Ο Καντ αποκαλεί την δημοκρατίαν «καθεστώς δημοκρατικόν» το οποίον δεν έχει ει μη μίαν αντίθεσιν : το δεσποτικόν καθεστώς. Αμφότερα, το τε δημοκρατικόν και το δεσποτικόν καθεστώς δύνανται να παρουσιασθούν και υπό τας τρεις ανωτέρω αναφερθείσας μορφάς.
 

KARL JASPERS: ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Β

Aι περί της δημοκρατίας συλλήψεις.
Η λέξις «δημοκρατία» χρησιμοποιούμενη σήμερον παρ' όλων των κρατών ως «δικαιολογητική προμετωπίς», είναι αδύνατον να εκφρασθή ως σύλληψις, δι' απλού τινός ορισμού.
Πρέπει νά διακρίνωμεν :
Την ιδέαν της δημοκρατίας και τας δομάς τας οποίας καλύπτει εν εκάστω των υπό εξέτασιν κρατών: αι ποικιλίαι των δομών αυτών είναι απεριόριστοι. Ελάχιστα ή ουδόλως αι πλείσται εξ αυτών εμπνέονται από την ιδέαν της δημοκρατίας. Καθίστανται μορφαί καταστρέφουσαι την ιδέαν. Η ιδέα της δημοκρατίας είναι ζώσα ιδέα. Οφείλει την ουσίαν της εις την ιστορικήν παράδοσιν και διεισδύει μέχρι της καθημερινής ηθικής συμπεριφοράς του πληθυσμού.
Η δημοκρατία αναγομένη εις «είδωλον», υπό μορφήν καθωρισμένων δομών, παραλαμβάνεται «έτοιμη» ως είδος «πανακείας ή μαγείας», ή επι­βάλλεται βιαίως εις τους λαούς «δια το καλόν των και δια την ευτυχίαν των», ως ισχυρίζονται οι βιαιπραγούντες. Εξ άλλου, η ιδέα της δημοκρα­τίας σύρει όπισθεν αυτής μακραίωνον ιστορικήν παράδοσιν, από των μορφών με τας οποίας παρουσιάσθη εις την Αρχαιότητα, από του σταδίου των «συμπολιτειών» και των δημοκρατιών—άστεων των μεσογειακών πόλεων, μέχρι των συγχρόνων μορφών, αίτινες όμως μόνον εις τας χώρας όπου η ελευθερία αποτελεί παλαιάν παράδοσιν (Μ.Βρεττανία, Ηνωμέναι Πολιτείαι, Ολλανδία, Ελβετία κ.τ.λ.) παρέχει σχετικήν εγγύησιν ιστορι­κώς θεμελιουμένην. Έχει ακόμη και μίαν άλλην Ιστορίαν, χρονολογουμένην από της εποχής της Γαλλικής Επαναστάσεως, καθ' ην η δημοκρατική ιδέα διαστραφείσα εις αφηρημένας αρχάς, είχεν ως αποτέλεσμα άλυσιν δομών και καθαρώς ορθολογιστικών πράξεων, των οποίων τα αποτελέσματα απε­δείχθησαν καταστροφικά όχι μόνον δια την ιδέαν της δημοκρατίας αλλά και δια την ελευθερίαν γενικότερον.

Επιστροφή

KARL JASPERS: ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

 α) Η ιδέα της Δημοκρατίας.
- Ο φαύλος κύκλος της Δημοκρατίας.
- Ιδέα και  ιδανικόν
 β) αι περί δημοκρατίας συλλήψεις
-Μορφή του κράτος και τρόπος διακυβερνήσεως 
-Η ιδέα της δημοκρατίας και της λαϊκής κυριαρχίας.
γ)Το δίλημμα της δημοκρατίας.
δ) Εκλογαί και πλειονοψηφίαι.
ε)Σχετικώς με τας αναλύσεις δι' ων καταγγέλλονται τα ήθη της δημοκρατίας.
- Ο πολιτικός ανήρ και η μάζα.
-Εκείνο δια το οποίον  κατηγορείται η πλειονότης των ανθρώπων.
- Η ανησυχία των ιδιωτών
- Η πίστις εις τον άνθρωπον.
στ) Αι απαιτήσεις της λογικής εν τη δημοκρατία
- Ο κυρίαρχος λαός είναι υπεύθυνος,
- Αριστοκρατία και δημοκρατία
- Η δημοκρατία αποτελεί διαπεδαγώγησιν

επιστροφή

KARL JASPERS: ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Aa

Ο φαύλος κύκλος της Δημοκρατίας.
Η δημοκρατία θέλει την διά της κυριαρχίας του λαού επικράτησιν της λογικής. Πώς όμως ό λαός θα είναι δυνατόν να ασκή την «κυριαρχίαν» του, εφ' όσον δεν έχει εισέτι ενστερνισθή την λογικήν;
Το ζήτημα έγκειται εις το να γνωρίζωμεν τον τρόπον με τον οποίον η λαϊκή Θέλησις λαμβάνει συνείδησιν εαυτής, διακηρύσσεται και υλοποιεί ται. Μέσα είναι· ο τύπος, αι συνελεύσεις των πολιτών, (εις τας πολύ μικράς δημοκρατίας[1]
υπό μορφήν συνελεύσεως όλων των πολιτών
«εκκλησίας του δήμου». Εις τας μεγάλας υπό μορφήν προκαταρκτικής αναδρομής εις την κοινήν γνώμην βάσει συγκεκριμένων ερωτημάτων και της προκαταρκτικής επί μακρόν δημοσίας συζητήσεως όλων των πλευρών εκάστου θέματος) και αι Βουλαί των αντιπροσώπων του λαού.Τί δέον όμως γενέσθαι εις ην περίπτωσιν τα μέσα αυτά υλοποιήσεως της ιδέας της δημοκρατίας, στραφούν εναντίον αυτής ταύτης της δημοκρατίας;
Όπως λόγου χάριν εις ην περίπτωσιν απόφασις ληφθείσα διά της ψήφου της πλειονοψηφίας των βουλευτών παραβιάζει αυτάς ταύτας τας αρ χάς της δημοκρατίας· (όπως λόγου χάριν ο «νόμος αυτοκτονία», περί κα ταλήψεως της εξουσίας, όστις εψηφίσθη υπό του Ράϊχσταγκ το 1933) ή όταν η πλειονοψηφία αποφασίζει την κατάργησιν του Συνταγματικού κράτους (Εις Γερμανίαν μία τοιαύτη πρότασις εγένετο αποδεκτή το 1933 υπό της πλειονοψηφίας του Ράϊχσταγκ συνισταμένης από το Εθνικοσοσιαλιστικόν Κόμμα (Ν.S.D.Α.Ρ.) το Εθνικιστικόν Γερμανικόν (D.Ν.V.Ρ.) και το Κομμουνιστικόν Κόμμα).
Τί δέον γενέσθαι όταν η ελευθερία επιτρέπει την ψήφισιν νόμου καταργούντος την ελευθερίαν; Η πλειονοψηφία έχει το δικαίωμα να αποφασίση ότι θα παύση υπάρχουσα εις το μέλλον; Έχει το δικαίωμα να κατάρ γηση την δημοκρατίαν, τα δικαιώματα του άνθρωπου, να παραβίαση τα δικαιώματα των μειονοτήτων; Δύναται να θεωρηθή νόμος και δίκαιον εκείνο το οποίον διά μιας αποφάσεως της πλειονοψηφίας καταργεί πάσαν έννοιαν ισότητος και πάσαν νομιμότητα;
Εδώ έγκειται το δίλημμα, το οποίον εις όλα τα δημοκρατικά πολιτεύματα, εν δεδομένη στιγμή και εν κρισίμω τινί καταστάσει είναι αδύνατον να επιλυθή. Ουδεμία πολιτειακή μορφή εξασφαλίζει την ιδέαν της δημοκρατίας.
Ποία είναι η υπερτάτη διαιτησία ήτις θα δυνηθή να λύση τον Γόρδιον αυτόν δεσμόν;
Η δημοκρατία απαιτεί λογικήν διά τον λαόν ενώ θα πρέπει προη γουμένως να την γεννήση. Η βία, ο ανταγωνιστής αυτός της λογικής, δεν θα εξαλειφθή εί μη όταν όλοι οι άνθρωποι αποκτήσουν το μερίδιόν των της λογικής.
Εάν όμως η λογική παραμελεί τον λαόν, τί θα συμβή τότε;
Δύναται να γίνη διάκρισις μεταξύ της θελήσεως της πλειονοψηφίας της στιγμής και της βαθυτέρας θελήσεως της λογικής της ευρισκομένης εν τή διαρκεί οντότητι του λαού; Η θέλησις της στιγμής δυνατόν να σφάλλη. Ίσως ή μειονοψηφία, ίσως ελάχιστος αριθμός ανθρώπων να εκφράζη την αλήθειαν με αφετηρίαν την βαθυτέραν αυτήν θέλησιν. Εν τή πράξει όμως ουδείς δύναται να υπάρξη οργανισμός, ικανός να κρίνη κυριαρχικώς την βαθυτέραν αυτήν θέλησιν. Πάς θεσμός (είτε Αρχηγός τού Κράτους είναι, είτε Υπουργικόν Συμβούλιον, είτε Κοινοβούλιον είτε λαϊκή ψηφο φορία) δύναται να αποτύχη εν τή αποστολή του και να καταστή βορά του παραλογισμού. Η επιβαλλομένη διαιτησία εμπειρικήν μόνον έχει αξίαν. Εν ταις δημοκρατίαις είμεθα συνδεδεμένοι με τας πλειονοηφίας, εν τη ελπίδι πάντοτε ότι εκ των υστέρων θα καταστή δυνατή η επανόρθωσις των εσφαλμένων αποφάσεων των.
Τί δέον όμως γενέσθαι όταν η απόφασις αποκλείει πάσαν επανόρθωσιν, διότι έχει ως αποτέλεσμα την αυτοκαταστροφήν; Ουδείς οργανισμός δύναται να παράσχη την εγγύησίν του ότι δεν θα γίνη κατάχρησις των δημοκρατικών θεσμών εναντίον της ιδέας της δημοκρατίας. Το μόνον το οποίον δύναται να παρεμπόδιση την κατάχρησιν αυτήν είναι η διαρκής προσκόλλησις εις την λογικήν, εκείνων οίτινες ετάχθησαν λειτουργοί και υπηρέται των θεσμών αυτών. Το όριον, ευρίσκεται εκεί όπου η λογική της μεινοψηφίας, έναντι της βίας διά της οποίας η πλειονοψηφία προσπαθεί να εξαφανίση πάσαν λογικήν, υφίσταται παθητικώς και ανέχεται την επιβολήν της βίας. Μη πράττουσα όμως ούτω, ανοίγει τους ασκούς της βίας εν γένει (μέχρις ότου το ρεύμα τούτο, όπως κατά τον Δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον, υπερβή παν το μέχρι τότε επιστητόν και τελικώς, κατ' ευτυχή συγκυρίαν, επιτρέψη την κατά το ήμισυ παλινόρθωσιν των πιθανοτήτων της ελευθερίας. Κατά τον προσεχή πόλεμον, τον πυρηνικόν πόλεμον, θα οδηγήση εις την καταστροφήν των πάντων). Ή ίσως, θα συμβή ώστε η λογική, ήτις δεν θα αντιπροσωπεύεται πλέον εί μή διά των μεγάλων πο λιτικών ανδρών, υποστηριζόμενων πιθανώς υπό μικράς μειοψηφίας, αφού επικαλεσθή κατά την αποφασιστικήν στιγμήν όλα τα υπό της νομιμότητος επιτρεπόμενα, εναντίον της εφαρμοζόμενης υπό της πλειονοψηφίας βιαίας τρομοκρατίας μέσα, θα καταφυγή εις την βίαν;
Ο τρόπος αυτός ενεργείας είναι παράνομος, αντιθέτως προς τας πρά ξεις της πλειονοψηφίας ήτις τηρούσα τούς τύπους της νομιμότητος καταρ γεί αυτήν ταύτην την νομιμότητα!
Εις ουδένα θεσμόν δύναται, να εύρη την δικαιολόγησίν της.
Επανερχόμεθα διά μίαν ακόμη φοράν εις την αυτήν παρατήρησιν:
H δημοκρατία δεν δύναται να διατηρηθή ως πραγματικότης είμή εφ' όσον καταστή κυρία, μόνον των ορθολογιστικών αποτελεσμάτων, των διεπόντων τους θεσμούς της φιλελευθέρων νόμων ή εν άλλοις λόγοις: εφ' όσον η δύναμις της ιδέας της, επιτρέπει την παρεμπόδισιν των ψηφισμάτων αυτοκτονίας.
Τούτο όμως δεν καθίσταται δυνατόν, εί μή δια των πράξεων εκείνων οίτινες ευρίσκονται εις την εξουσίαν κατά τας κρίσιμους διά την δημοκρατίαν στιγμάς, ή αναλαμβάνουν τότε το πηδάλιον. Η αυτή μορφή νομικών θεσμών δύναται εξ ίσου να χρησιμοποιηθή δια την σωτηρίαν ή την καταστροφήν της δημοκρατίας (Ο Βruning προσεπάθησε να την σώση εν Γερμανία το 1932 δια νομότυπων διαταγμάτων, αποτελούντων εμβαλωματικά μέτρα και επομένως απρόσφορων. Μετά ταύτα ο Χίτλερ και ο φον Πάπεν την κατήργησαν δια παρανόμων πράξεων βίας, αίτινες αρχικώς εσέβοντο την επιφανειακήν νομοτυπίαν, καίτοι η εμπνευσίς των ήτο ήδη πλήρης παρανόμου μορφής. Ουδείς νόμος, ουδείς οργανισμός είναι δυ νατόν να πρόβλεψη περί του τί θα συμβή εις τοιαύτας στιγμάς. Ολόκληρος η ορθολογιστική λογική, η νομολογία, οι ειδικοί, οι ανώτατοι λειτουρ γοί.... όλοι αυτοί αποτυγχάνουν. Ο μέγας πολιτικός ανήρ όστις παρουσιάζεται (ή δεν παρουσιάζεται) εις τοιαύτας στιγμάς, είναι ο μόνος ικανός να κερδίση κατά την αποφασιστικήν στιγμήν οπαδούς της ιδίας του λογικής και να επιτύχη εκείνο το οποίον ζητείται παρ' αυτού, κατά τρόπον εξασφαλίζοντα την διάρκειάν του.
H δημοκρατία είναι διαλλακτική προς όλας τας δυνατάς αντιλήψεις αλλά θα πρέπει να έχη την ικανότητα να καθίσταται αδιάλλακτος έναντι της αδιαλλαξίας. Είναι εναντίον πάσης βίας αλλά θα πρέπει να είναι εις θέσιν να αντιταχθή εις την βίαν δια της βίας. Επιτρέπει πάσαν πνευματικήν, κοινωνικήν ή πολιτικήν κίνησιν, όταν όμως αύται διά των οργανώσεων των και των πράξεων των, στρέφονται εναντίον του ρεύματος της δημοκρατικής λογικής, η κρατική ισχύς θα πρέπει να έχη την δυνατότητα να στραφή εναντίον των. Πολιτικοί και λειτουργοί της δημοκρατίας, πλην ανάξιοι αυτής, αφίνουν εαυτούς να περιπλακούν εις τα πολλαπλά νομότυπα δύκτια τα οποία απλώνουν εκείνοι οίτινες έχουν ως σκοπόν την κατάργησιν πάσης νομιμότητος. Μη δυνάμενοι να απελευθερωθούν και δια να αποκρύψουν την απώλειαν της ευκαιρίας , αγορεύουν, παζαρεύουν προς όλας τας κατευθύνσεις και καταλήγουν εις το μηδέν . Η ιδέα της δημοκρατίας εκμηδενίζεται πίπτουσα εις χείρας των "πολιτικάντιδων" αυτών.Την αφίνουν να αποθάνη εντός των συγκινήσεων και των σπασμών μιας ψευδοδημοκρατικής ζωής.
Όλαι αι ανωτέρω σκέψεις αποδεικνύουν απλώς και μόνον , ότι η δημοκρατία έχει κτισθή επί ηφαιστιώδους εδάφους και ότι η επιβίωσις της δεν δύναται να εξασφαλισθή διά νομικών και μόνον εγγυήσεων.
Η δημοκρατία είναι πλήρης κινδύνων , όπως άλλωστε ολόκληρος η ανθρωπίνη ζωή. Αι εκάστοτε εμφανιζόμεναι εις τα μεγάλα κράτη κρισιμώτεραι ώραι, είναι εκείναι αι οποίαι παίζουν αποφασιστικόν εν τη Ιστορία ρόλον. Η δημοκρατία είναι αδύνατον να επιζήση, όταν αρνείται την αποδοχήν διευθετήσεων, την παραδοχήν συμβιβασμών , την δι' αμοιβαίων παραχωρήσεων διαπραγμάτευσιν των συμφερόντων της.
Δύναται να ενεργή ούτω εις περιόδους ηρεμίας.Υπό την μοναδικήν όμως προϋπόθεσιν ότι από του καιρού αυτού , προαισθάνεται ήδη την πνοήν του κακού και αποφεύγει να ξεχνά ότι πρέπει να ευρίσκεται πάντοτε εν συναγερμώ ουδ΄ επί στιγμήν χαλαρουμένω. Τότε και μόνον τότε , τα δημοκρατικά πνεύματα θα είναι δυνατόν , κατά την ώραν της μεγάλης απειλής , αντί να παραλύσουν εκ φόβου, να ανεύρουν εντός του ευρέως των ορίζοντος τας γενναίας αποφάσεις, την δύναμιν επιβολής των, και το ψυχικόν σθένος δια του οποίου θα συγκινήσουν και θα καταπείσουν τους άλλους.
Επιστροφή

KARL JASPERS: ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Ε

........................................................................................................................................................
Σχετικώς με τας αναλύσεις δι' ων καταγγέλλονται τα ήθη της δημοκρατίας.

 Όταν ο Χίτλερ κατέλαβε θριαμβευτικώς την εξουσίαν, διεκήρυξεν ότι συνέλαβε την δημοκρατίαν εν τη παγίδι της ιδίας της παραφροσύνης. Πράγματι, εχρησιμοποίησε τα δημοκρατικά μέσα δια να καταλάβη νομο­τύπως την έξουσίαν, δια της οποίας εξηφάνισε πάσαν νομιμότητα, καθώς και αυτήν ταύτην την δημοκρατίαν. Εν συνεχεία όμως έφθασε μέχρι του σημείου να χαρακτηρίζη το καθεστώς του ως την... αληθή δημοκρατίαν..
Εάν Η έννοια της δημοκρατίας σημαίνει την υλοποίησιν της λογικής και της ελευθερίας και την συνεχή βελτίωσιν της δι' εαυτών διαπαιδαγωγήσεως πάντων, ο ακολουθηθείς υπό της «Δημοκρατίας της Βαϊμάρης» δρόμος ωδήγησεν αντιθέτως εις την ολοκληρωτικήν δικτατορίαν.
Ο δρόμος της δημοκρατίας είναι ο ακολουθηθείς υπό της Δύσεως. Εκεί, και μόνον εκεί, ανεπτύχθησαν η τε φιλοσοφική της θεμελίωσις και η (286) προς αυτήν συνδεδεμένη πολιτική σκέψις. Μόνον η Δύσις εγνώρισεν από χιλιετηρίδων την ιδέαν της πολιτικής ελευθερίας. Μαζύ της ανεδύθη επίσης ο κίνδυνος, όστις δεν είναι δυνατόν να παρουσιασθή ει μη επί του πεδίου τούτου. Ανταποκρίνεται προς τον κίνδυνον της τεχνικής επί του πεδίου της επιστημονικής γνώσεως. Αι εναντίον της δημοκρατίας κατηγορίαι άρχονται από της αρχαιότητος. Αι ουσιώδεις ιδέαι επί των οποίων στη­ρίζονται ανευρίσκονται εις το «Κράτος των Αθηνών» του Ψευδοξενοφώντος και εις τα έργα του Πλάτωνος. Η παραμόρφωσις της δημοκρατίας ωθουμένη μέχρι του αντιθέτου της, δύναται να συλληφθή ως μορφή εκφυλισμού, συμφώνως προς την αρχαίαν θεωρίαν του «κύκλου των δομών». Εις τας συγχρόνους όμως δημοκρατίας ενυπάρχει κάτι το εντελώς νέον: αι τεχνικαί δυνατότητες, η έκτασις των δημοκρατικών δομών του κράτους, η ανάγκη όπως οι πάντες κερδίζουν τον άρτον «με τον ιδρώτα του προ­σώπου των» (δεν υπάρχουν πλέον δούλοι ως κατά την αρχαιότητα), η ποικιλία των εργασιών, αι οικονομικαί σχέσεις, και τέλος η επιστημονική μελέτη των πραγματικοτήτων αυτών και, η (πάντοτε ανεπαρκής) γνώσις των παρουσιαζομένων εκάστοτε προβλημάτων.
Σήμερον προβάλλει το δίλημμα : ή της κατακρίσεως της δημοκρα­τίας ταύτης, ήτις μη ευρίσκουσα εν τη ιδέα της την δύναμιν βουλήσεως προπαρασκευάζει εν τη πραγματικότητι την ολοκληρωτικήν κυριαρχίαν, την επιτάχυνσιν του χάους και την εξαφάνισιν της ανθρωπότητος, ή την αυτοκριτικήν της δημοκρατίας εν τη υπαρξική της πραγματικότητι δια της δυνάμεως μιας ηθικής και πολιτικής βουλήσεως, θεμελιουμένης εν τη ζωή αυτού τούτου του πολίτου της δημοκρατίας.



Ημείς οι Γερμανοί εζήσαμεν τας ολίγας προ του 1933 δεκαε­τηρίδας. Την εποχήν εκείνην είδον το φως όλαι αι δυναταί και φανταστικαί κριτικαί εις βάρος της δημοκρατίας. Περιεβλήθησαν πολλαπλάς μορφάς εκφράζουσαι λίαν διαφορετικάς τάσεις. Κατηγορούντο και κατεκρίνοντο συλλήβδην τα πάντα. Απεσύροντο εις ένα «δήθεν καλλίτερον» κόσμον όπου οι διανοούμενοι ενεθουσιάζοντο υπέρ του αισθητισμού, αποστρέφοντες το πρόσωπον εκ της πραγματικότητος. Ανέφερον πολλά συγκεκριμένα πράγματα, δεν υπήρχεν όμως ούτε θέλησις ούτε έννοια υπευθυνότητος. Επρόκειτο περί σκληράς και κατά μέγα μέρος ευθυκρινούς κριτικής, στηριζομένης εις γνησίως γερμανικάς δια την εποχήν εκείνην περί δημοκρατίας αντι­λήψεις, τότε είδε το φως η πνευματώδης ειρωνική φιλολογία καθώς και η επιχαιρομένη δια τα σκάνδαλα λιβελογραφική φιλολογία απετέλει έργον ανθρώπων οίτινες εκ φύσεως επαναστατικοί και εξ ιδιοσυγκρασίας έξαλλοι ήσκουν μαγνητίζουσαν επιρροήν επί εκείνων (287) οίτινες ωθούμενοι από την ιδίαν των απογοήτευσιν, προσετίθεντο εις αυτούς.

Ενυπήρχον κεκρυμμένα κίνητρα εις όλα αυτά, ωθούντα προς ανατροπήν και δημιουργούντα ευνοϊκόν δια την δικτατορίαν κλίμα (οπωσδή­ποτε και δι' οιουδήποτε τρόπου «αυτό πρέπει να αλλάξη»). Διεξήγετο ανοικτός άγων, εν τω οποίω ανέδραμον εις όλας τας μορφάς δυσαρεσκείας, δια του οποίου εδίδοντο «ελπίδες καλλιτέρου μέλλοντος», εις ό­λας τας αθλιότητας, εις όλους τους παραστρατημένους, εις όλους τους εγκληματίας, με υποσχέσεις υπερπηδήσεως όλων των δυσχερειών και τον ισχυρισμόν ότι ήνοιγον την φωτεινήν λεωφόρον προς ένα νέον μέγα και ισχυρόν «Γερμανικόν Ράϊχ». Είδομεν τότε την κατάρρευσιν της ηθικής πολλών απογοητευμένων δημοκρατών, αναλισκομένων εις μαται­ότητας, εις κομματικάς συναλλαγάς, εις την ικανοποίησιν υπόπτων συμ­φερόντων, ενώ συγχρόνως αυτοί, οι άνευ ουδεμιάς πίστεως, επεκαλούντο μίαν «νέαν πίστιν», «νέας ιδέας», ανακαλύπτοντες την έννοιαν της «αυ­ταρχικής δημοκρατίας» και άλλας άνευ ουδενός ουσιαστικού περιεχομέ­νου έννοιας. Ουδέν καλλίτερον ήσαν εις θέσιν να προτείνουν. Επρόδιδον την ουσίαν της ιδίας των υπάρξεως: την ιδέαν της δημοκρα­τίας.
Έναντι της αδιαφορίας μιας Δημοκρατίας ήτις δεν είχεν θεμελιωθή επι της θελήσεως της υπέρ της ελευθερίας θυσίας, αλλά προέκυψεν από τα ερείπια μιας Αυτοκρατορίας και ενός λαού έναντι της ομοβροντίας των κρι­τικών (εξ άλλου καθαρώς αρνητικών ) τας οποίας το «πνεύμα» κατηύθυνεν εναντίον της δημοκρατίας, ανεδύθησαν αι αυταρχικαί δυνάμεις. Έχομεν προ ημών την ιστορικήν πείραν επί της επιτυχίας ή ου του δημοκρατικού καθεστώτος και την ευρυτάτην φιλολογίαν ην η δημοκρατική ιδέα ενέπνευσεν εις τον Μοντεσκιέ, τον Καντ, τον Τοκεβίλ ή τον Μαξ Βέμπερ.
Τούτο όμως δεν αρκεί.
Θεώρησις της πορείας της δημοκρατίας από ιστορικής και κοινωνιο­λογικής πλευράς, είτε αύτη καταλήγει εις την μεταμόρφωσίν της εις δι­κτατορίαν, είτε κατώρθωσε να υλοποίηση την ιδέαν της δημοκρατίας, αποτελεί απλούν μόνον βήμα διά τον προσανατολισμόν μας. Η γνώσις οφείλει να αφύπνιση τας προσωπικάς αντιδράσεις. Ας διερωτηθώμεν, τι είναι εκείνο το οποίον επιζητεί ο παρατηρητής, τι επιζητεί ο κριτικός, εκτός αν... ουδέν επιζητεί.
Το ότι εις τας κριτικάς αίτινες είδον το φώς προ του 1933, ουδεμία κατά το πλείστον υπάρχει συγκεκριμένη πρότασις, (εκτός εις μερικάς η σαφής πρότασις περί καταργήσεως πάσης περί δημοκρατίας ιδέας), αποτετελεί (288) κάτι το ασυγχώρητον. Η εναντίον της δημοκρατίας κριτική εκείνη, συνέβαλεν απλώς εις την καταστροφήν της.
Εκείνο το οποίον ενδιαφέρει είναι, να γνωρίζωμεν εάν ο «κατήγορος» της δημοκρατίας, ακόμη και όταν παρουσιάζεται «ανοικτήρμων» επιθυ­μεί εκκινών από την δημοκρατικήν ιδέαν να βοηθήση την δημοκρατίαν, ή προς ποίον άλλον σκοπόν παρου­σιάζει γυμνάς εις τα όμματα των πάντων, τας ολεθρίας πραγματικότητας της δημοκρατίας.


Σάββατο, 17 Μαΐου 2014

ΧΕΡΜΑΝ Γ. ΑΛΣ: Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ


Για τη μελλοντική διαμόρφωση της γερμανικής εξαγωγής εμπορευμάτων , η ενίσχυση από την εξαγωγή τους   θα είναι τόσο σπουδαία και συνεχώς απαραίτητη, όσο και στις προηγούμενες δεκαετίες. Και απέναντι στις χώρες του Ευρωπαϊκου μεγάλου χώρου δεν θα μπορέσουμε ν' αποφύγουμε την υποχρέωση, να συμμετάσχουμε με κεφάλαια στις  επενδύσεις, οι οποίες οφείλουν να υλοποιηθούν για την ανάπτυξη των φυσικών παραγωγικών τους δυνάμεων.
Τυπικό  παράδειγμα παρέχουν και πάλι οι αγροτικές χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι οικ
ονομικές τους δυνάμεις είναι η γεωργία, η δασοκομία και τα μεταλλεία. Η ικανότητα απόδοσης όλων αυτών των κλάδων μπορεί να αυξηθεί σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό , προϋποθέτει όμως τη  κατασκευή νέων εγκαταστάσεων και τη προμήθεια μηχανών, καθώς επίσης και τη βελτίωση των οδών συγκοινωνίας , δίχως τις  οποίες  δεν μπορεί να υλοποιηθούν εντατικές οικονομικές συναλλαγές με τις όμορες χώρες.
Η  εκμετάλλευση του φυσικού οικονομικού πλούτου μέσα από τις οικείες μόνο  δυνάμεις θα σήμαινε ατελείωτη επιβράδυνση της ιδρυτικής λειτουργίας, ενώ απεναντίας με τη βοήθεια του γερμανικού κεφαλαίου είναι δυνατή μία επιτάχυνση, αποβαίνουσα εξ ίσου επωφελής και για τα δύο μέρη. Χώρες οι οποίες παράγουν πρώτες ύλες, μέσα από την ανάληψη χρεών , για λόγους σκοπιμοτητας, αποβαίνουν πλουσιότερες.
Από τη πλευρά της η Γερμανία, σαν πιστώτρια χώρα, αποκτά τα πλεονεκτήματα της εξασφαλίσεως αγορών  για τη τοποθέτηση  της πλεονάζουσας  βιομηχανικής παραγωγής της και συγχρόνως, κατά την ανταλλαγή, το πλεονέκτημα του ανεφοδιασμού με τη μορφή πρώτων υλών και ειδών διατροφής, από τα οποία έχει πρόσθετες ανάγκες  και των οποίων  η  παραγωγή έχει αυξηθεί με τη βοήθεια των δικών της κεφαλαίων.
Θα ρωτήσετε: πλεονάζουσα βιομηχανική παραγωγή;
Μάλιστα. Σήμερα δεν υπάρχει, αλλά μπορεί αν γίνει  λόγος γι αυτή στη περίπτωση, που οι εθνικές ανάγκες έχουν  καλυφθεί τελείως και  ταυτόχρονα  οι ελεύθερες δυνατότητες της  βιομηχανίας ζητούν απασχόληση. Θα πρέπει όμως να φθάσουμε σε παρόμοια  πλεονάσματα αποδόσεων, - ακόμη και μέσα από το  στραγγαλισμό των καταναλωτικών μας τάσεων προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση.
Μόνο έτσι απολαμβάνουμε τα εις εμπορεύματα πλεονάσματα της εξαγωγής, που είναι και και οι μοναδικοί  φορείς της εξαγωγής κεφαλαίων. Δεν υπάρχει άλλη λύσις στο πρόβλημα των ανταλλαγών. Η Γερμανία δε διαθέτει αποθέματα εξαγωγής κεφαλαίων υπό την μορφή χρυσού ή συναλλάγματος. Εξαγωγή κεφαλαίων δύναται να διενεργηθεί μόνο στη περίπτωση που θα παραιτούμεθα μέχρι ενός ορισμένου βαθμού από την άμεση είσπραξη του αντιτίμου των εξαγωγών μας, αφήνοντας δηλαδή   στο εξωτερικό, μέρος των κερδών μας από την   εξαγωγή . 
Κάτω από το  πρίσμα των συμψηφιστικών  συναλλαγών  κάτι τέτοιο πρακτικά σημαίνει, ότι στο κλήριγκ πρέπει να υπάρχουν γερμανικά ενεργά υπόλοιπα, τα οποία δεν θέλομε να συμψηφίσουμε με άμεσες προμήθειες από μια άλλη χώρα. Ο συμψηφισμός δεν. συντελείται με πράξεις  πάνω στα εμπορεύματα αλλά με πράξεις πάνω στα κεφάλαια.
Το υπόλοιπο του  κλήριγκ λαμβάνει τη μορφή  πιστώσεων και δανείων μέσης και μακράς διαρκείας και σταδιακά τοκίζεται και  επιστρέφεται από τη συμβαλλόμενη χώρα με τη μορφή εμπορευμάτων. Στη  Γερμανία η  εξεύρεση των αναγκαίων μέσων θα  έπρεπε να συντελεσθεί μέσα από τη μεσολάβηση των Τραπεζών για την έκδοση συνήθων αξιών, μέσα από τη  προεξόφληση των οποίων  να μπορούν να  πληρωθούν οι Γερμανοί κατασκευαστές των  εξαχθέντων ειδών, των οποίων το αντίτιμο των αξιών αυτών θα πληρώσει στο μέλλον η χρεώστρια χώρα.
Στη προκειμένη περίπτωση μπορούν να εφαρμοστούν  οι μάλλον ποικίλες μορφές τραπεζιτικής ενδιάμεσης χρηματοδότησης.
Το συ
μπέρασμα των σκέψεων αυτών είναι, ότι  η γερμανική ενεργή επί του κεφαλαίου πολιτική, σαν σκοπός της  εξωτερικής οικονομίας, δεν μπορεί ποτέ να περιορισθεί στην εξέλιξη των καθαρών χρηματοδοτικών εργασιών, αλλά πρέπει πάντοτε να υπολογιστεί  σε άμεση σχέση με  ανταλλακτικές εργασίες που βασίζονται σε εμπορεύματα  αντιμετωπιζόμενα σαν οικονομική συμπλήρωση κατά μία έννοια   της εθνικό-οικονομικής ανταλλαγής υπηρεσιών. Στο γεγονός αυτό οφείλεται επίσης  και ένας   περιορισμός της έκτασής της , όπως αυτός καταφαίνεται ,  θεώμενος  από της αγοράς κεφαλαίου του εσωτερικού, εκ του συναγωνισμού των πολυαρίθμων μνηστήρων κεφαλαίου.
Ποσότητες
εξαχθέντων κεφαλαίων, όπως ο μέσος όρος της τριαντάχρονης περιόδου από το  1885 μέχρι του 1913, δεν θα καταφέρουμε να τις ππροσεγγίσουμε τουλάχιστον στην αρχή.  Τότε επι γραμματίων 57,2 δισεκατομμυρίων μάρκων, τα οποία κατά τη περίοδο αυτή  εξεδόθησαν  στη Γερμανία, 13,δ δισεκατομμύρια μάρκα, δηλαδή όχι λιγότερων  από  24ο/ο, αντιστοιχούσαν σε αξίες του εξωτερικού . Σ΄αυτά προστέθηκαν άλλες σημαντικές τοποθετήσεις  κεφαλαίων στο εξωτερικό, τα οποία   δεν έλαβαν χώρα με τη μορφή αποκτήσεως γραμματίων, αλλά με τη  μορφή συμμετοχών ή ιδρύσεων. Μέρος αυτών των τοποθετήσεων στο εξωτερικό    θα επιστραφεί στη Γερμανία με την επανόρθωση  της  αδικίας των Βερσαλλιών.
Αλλά και με ουσιαστικά μικρότερη  κλίμακα ποσών θα μπορούμε να προσδοκούμε υψηλό οικονομικό αποτέλεσμα από την εξαγωγή των κεφαλαίων αν επιλέξουμε σωστα τους δρομους πάνω στους οποίους τα κατευθύνουμε .
Η εξαγωγή κεφαλαίων πρέπει ν' αποβλέπει μόνον σε χώρες, των οποίων η διαμόρφωση -αποτελεί φυσική συμπλήρωση γιά την ίδια τους την  οικονομία όπως επίσης και για την οικονομία χωρών που είναι φιλικά προσκείμενοι σε μας.
Βοήθεια με τη μορφή κεφαλαίων για την ανάπτυξη των οικονομικών δυνάμεων μπορεί γενικά να συντελεσθεί με επιτυχία μόνο μεταξύ χωρών που βρίσκονται σε διαφορετικές βαθμίδες εξέλιξης .
Εξ άλλου η Γερμανία, με την ιδιότητα της μελλοντικής  πιστώτριας  χώρας, δεν υπόκειται σε  δεσμεύσεις απέναντι σε τρίτους  — όπως σα παράδειγμα η Αγγλική Αυτοκρατορία από τις συμβάσεις της Οττάβας —οι οποίες παρεμποδίζουν να  κινηθούν ελεύθερα οι δυνατότητες μιας υφιστάμενης ήδη συμπλήρωσης του οικονομικού μηχανισμού. Οφείλουμε να είμαστε πανέτοιμοι  να δεχθούμε την εξαγωγή τών χρεωστριών χωρών, τών οποίων πάλιν ή παραγωγή πρέπει να προσαρμοσθεί σε μεγάλο βαθμό πάνω στις ανάγκες .μας. Οι ηγέτες της εμπορικής -πολιτικής της χώρας πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη  τις ανάγκες αυτές. Χώρα, στην οποία οι συνθήκες της υπαγορεύουν να μη δέχεται τις εξαγωγές άλλων χωρών, θα κάμει καλύτερα να μη γίνει πιστώτρια χώρα. Επί του προκειμένου η πείρα των Ηνωμένων Πολιτειών ομιλεί τη σαφέστερη γλώσσα. 

Σήμερα η επιλογή των χωρών για τη κατεύθυνση της ενεργού πολιτικής επί των κεφαλαίων δεν  παρουσιάζει τη παραμικρή δυσκολία για τη Γερμανία .Πριν από το 1914 η γερμανικη εξαγωγή κεφαλαίων είχε καταστήσει πεδίο δράσεώς της ολόκληρο τον κόσμον, το τόξο ετεινόταν  μέχρι των εσχατιών της Ασίας και της Νοτίου Αμερικής. Σήμερα ο ευρωπαϊκός χώρος προσφέρει εις τηνπολιτική σφαίρα  της επιρροής μας άφθονες  και συμφέρουσες δυνατότητες για τη  πλήρωση του πλαισίου της αποδοτικής μας ικανότητας. Τά προβλήματα που αναμένουν εδώ την λύση, είναι τόσον μεγάλα, ώστε, πέρα από εμάς , και οι  πολύ εξελιγμένες γειτωνικές σε εμάς χώρες  θα βρουν  εύρυ πεδίοευκαιριών για την εξαγωγή των κεφαλαίων τους. Ας αναλογισθούμε μόνον μία ανάπτυξη των συγκοινωνιών που θα λαμβάνει πρόμοια των αναγκών του μεγάλου χώρου στο σύνολό του. Ακόμη και σήμερα η κύρια σιδηροδρομική γραμμή που από το  Βουκουρέστι μέσω Ουγγαρίας οδηγεί στη .Γερμανία είναι απλή κατά το μεγαλύτερό της τμήμα. Ακριβώς αυτή η συνεργασία με τους ευρωπαίους γείτονες μας. των οποίων οι χώρες  μπορούν  νά υπολογίζονται σα χώρες εξαγωγής κεφαλαίων, θα συντέλεσει στη ταχύτερη ανάπτυξη των δυνάμεων του ευρωπαίκου χώρου στο σύνολό του και  προς όφελος όλων.
Η Γερμανία θα συγκεντρώσει τις εξαγωγές των εμπορευμάτων της , οι οποίες βαδίζουν παράλληλα με τις εξαγωγές κεφαλαίων, όχι μόνον επι των πολυτίμων ειδών κατανάλωσης, αλλά προ πάντων επί των αγαθών παραγωγής, πράγμα που κατά τα τελευταία χρόνια συνέβη σε αύξουσα κλίμακα. Είναι πάντοτε αναγκαίο, όπως οι προς ανάπτυξη βιομηχανίες επιλέγονται σε συνδυασμό με τις οργανικές συνθήκες της ενδιαφερόμενης εθνικής οικονομίας. Στο μεταξύ έγινε πασίγνωστο, ότι άδικα διατυπώνεται η ένσταση, κατά την οποία μέσα από τη  εκβιομηχάνιση  των χωρών, οι οποίες παράγουν τις πρώτες ύλες, απειλούνται οι βιομηχανικές εξαγωγές των παλαιών βιομηχανικών χωρών . Η εκβιομηχάνιση των παραγουσών πρώτες ύλες χωρών θα έχει τα μεγαλύτερα αποτελέσματα τόσο για τη Γερμανία όσο και γι'αυτές τις ίδιες τις χώρες , εάν η εκβιομηχάνιση αυτή είναι σε θέση  να συντελεσθεί μέσα στα όρια του  ευρωπαϊκού χώρου πάνω στη βάση ενός  μεγάλου πανευρωπαικού σχεδίου . Εάν πρόκειται να επιληφθούμε τέτοιων  μεγάλων προβλημάτων, πρέπει να έχουμεν υπόψη ότι  αυτά δεν απαιτούν μόνον την δημιουργίαν αναλόγων προϋποθέσεων  υπο τη μορφή της αναγκαίας ικανότητας αποδόσεως της γερμανικής οικονομίας, αλλά και τη μόρφωση ανθρώπων, οι οποίοι θα συνδυάζουν με την γνώση των οικονομιών της αλλοδαπής και τα αναγκαία προσωπικά προτερήματα.








(Απόσπασμα από τη διάλεξη που δόθηκε στο Γερμανικό Ινστιτούτο της Τραπεζιτικής Επιστήμης και των Τραπεζιτικών Ζητημάτων την 25 Οκτωβρίου 1940)


Δευτέρα, 12 Μαΐου 2014

ΑΝΤΟΝΙΟ ΓΚΡΑΜΣΙ: ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΙ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΙ



Μπαίνει το πρόβλημα αν οι μεγάλοι βιομήχανοι έχουν ένα μόνιμο δικό τους πολιτικό κόμμα. Μου φαίνεται ότι η απάντηση πρέπει να είναι αρνητική. Οι μεγάλοι βιομήχανοι χρησιμοποιούν κατά καιρούς όλα τα υπάρχοντα κόμματα, αλλά δεν έχουν ένα δικό τους κόμμα. Δεν είναι γι’ αυτό το λόγο "αγνωστικιστές" ή " απολιτικοί " με οποιοδήποτε τρόπο : το συμφέρον τους είναι μια καθορισμένη ισορροπία, που την πετυχαίνουν ακριβώς ενισχύοντας με τα μέσα τους κατά καιρούς, αυτό ή εκείνο από τα κόμματα της ευμετάβολης πολιτικής σκακιέρας (με την εξαίρεση, εννοείται, του μόνου ανταγωνιστικού κόμματος, που το δυνάμωμά του δε μπορούν να το βοηθήσουν ούτε σαν ενέργεια τακτικής). Είναι βέβαιο ωστόσο πως αν αυτό συμβαίνει στη φυσιολογική ζωή, στις ακραίες περιπτώσεις, που άλλωστε αυτές λογαριάζουν (όπως ο πόλεμος στην εθνική ζωή), το κόμμα των μεγάλων βιομηχάνων είναι το κόμμα των αγροτών που έχουν αντίθετα ένα μόνιμο δικό τους κόμμα. Μπορεί κανείς να δει το παράδειγμα αυτής της παρατήρησης στην Αγγλία, όπου το Συντηρητικό Κόμμα καταβρόχθισε το Φιλελεύθερο Κόμμα, που ωστόσο εμφανιζόταν από παράδοση σαν το κόμμα των βιομηχάνων. Η κατάσταση στην Αγγλία με τα μεγάλα της Τρέηντ - Γιούνιονς εξηγεί αυτό το γεγονός. Εκεί δεν υπάρχει τυπικά ένα κόμμα ανταγωνιστικό στους μεγάλους βιομήχανους, είναι αλήθεια' αλλά υπάρχουν οι μαζικές εργατικές οργανώσεις, και έχει παρατηρηθεί πως αυτές, σε ορισμένες στιγμές, τις αποφασιστικές, μεταμορφώνονται σαν οργανισμός από τα κάτω ως τα πάνω, σπάζοντας το γραφειοκρατικό περίβλημα (π.χ. το 1919 και το 1926).
Εξάλλου υπάρχουν μόνιμα στενά συμφέροντα ανάμεσα σε αγροτικούς και βιομήχανους (ειδικά τώρα που έχει γενικευτεί ο προστατευτισμός, αγροτικός και βιομηχανικός)' και είναι αναντίρρητο ότι οι αγροτικοί είναι "πολιτικά " πολύ καλύτερα οργανωμένοι από τους βιομήχανους, προσελκύουν περισσότερο τους διανοούμενους, είναι περισσότερο " σταθεροί" στις κατευθύνσεις τους, κτλ. Η μοίρα των παραδοσιακών " βιομηχανικών " κομμάτων, όπως είναι το αγγλικό " φιλελεύθερο - ριζοσπαστικό "και το γαλλικό ριζοσπαστικό (που όμως διαφοροποιούνταν πάντα από το πρώτο), είναι ενδιαφέρουσα (όπως και του μακαρίτικου " ιταλικού ριζοσπαστικού " ) : τί αντιπροσώπευαν αυτά ; Ένα δεσμό τάξεων μεγάλων και μικρών, όχι μια μόνη μεγάλη τάξη' γι’ αυτό και η κατά ποικίλους τρόπους εξέλιξη και εξαφάνισή τους' τους " απλούς φαντάρους " τους παρείχε η μικρή τάξη, που βρισκόταν σε συνθήκες πάντοτε διαφορετικές μέσα στο δεσμό μέχρι που να μετασχηματίζεται τελείως. Σήμερα παρέχει τη δύναμη αυτή στα " δημαγωγικά κόμματα " και το πράγμα είναι ευνόητο.
Γενικά μπορούμε να πούμε, ότι σ’ αυτήν την ιστορία των κομμάτων, η σύγκριση ανάμεσα στις διάφορες χώρες ήταν από τις πιο διδακτικές και αποφασιστικές για να βρει κανείς την πηγή των αιτίων του μετασχηματισμού.
Το ίδιο ισχύει και για τις πολεμικές ανάμεσα σε κόμματα των "παραδοσιακών" χωρών : όπου δηλαδή εκπροσωπούνται "δείγματα" από ολόκληρο τον ιστορικό " κατάλογο".
Ένα πρωταρχικό κριτήριο για να κρίνουμε είτε τις αντιλήψεις για τον κόσμο, είτε και ειδικά τις πρακτικές στάσεις είναι τούτο : η αντίληψη για τον κόσμο είτε η πρακτική ενέργεια μπορεί να νοηθεί " απομονωμένη", "ανεξάρτητη", παρ’ όλη την ευθύνη της συλλογικής ζωής που σηκώνει πάνω της· ή αυτό είναι αδύνατο και η αντίληψη για τον κόσμο είτε η πρακτική ενέργεια μπορεί να νοηθεί σαν "ολοκλήρωση" τελειοποίηση, αντιστάθμισμα, κτλ. μιας άλλης αντίληψης του κόσμου ή πρακτικής στάσης ;
Αν σκεφτούμε, βλέπουμε ότι αυτό το κριτήριο είναι αποφασιστικό για μια ιδεολογική κρίση πάνω σε κινήσεις ιδεών και πρακτικές κινήσεις και βλέπουμε επίσης πως αυτό έχει μια όχι μικρή πρακτική σημασία.
Ένα από τα πιο κοινά είδωλα είναι να πιστεύεις πως όλο αυτό που υπάρχει είναι " φυσικό " να υπάρχει, δε μπορεί να μην υπάρχει και ότι οι προσπάθειές του για μια μεταρρύθμιση, όσο άσχημα κι αν εξελίσσονται, δε θα σταματήσουντη ζωή, γιατί οι παραδοσιακές δυνάμεις θα συνεχίσουν να ενεργούν και ακριβώς θα συνεχίσουν τη ζωή.
Σ ’ αυτό τον τρόπο σκέψης υπάρχει κάτι σωστό, ασφαλώς· κι αλλοίμονο αν δεν ήταν έτσι. Ωστόσο πέρα από ορισμένα όρια, αυτός ο τρόπος σκέψης γίνεται επικίνδυνος (ορισμένες περιπτώσεις της πολιτικής του χειρότερου) και πάντως όπως είπαμε, παραμένει το φιλοσοφικό πολιτικό και Ιστορικό κριτήριο εκτίμησης των πραγμάτων. Είναι βέβαιο πώς αν κοιτάξουμε στο βάθος, ορισμένες κινήσεις αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους σαν περιθωριακές- προϋποθέτουν δηλαδή μια κύρια κίνηση στην οποία μπολιάζονται για να μεταρρυθμίσουν ορισμένα θεωρούμενα ή πραγματικά κακά, δηλαδή ορισμένες κινήσεις είναι καθαρά μεταρρυθμιστικές.
Αυτή η αρχή έχει πολιτική σημασία διότι η θεωρητική αλήθεια ότι κάθε τάξη έχει ένα μόνο κόμμα είναι αποδειγμένη στις αποφασιστικές στροφές, από το γεγονός ότι διάφορες ομάδες, που καθεμιά τους παρουσιαζόταν σαν κόμμα " ανεξάρτητο " συνενώνονται και συνασπίζονται σε μια ενότητα. Η πολλαπλότητα πού υπήρχε πρώτα ήταν μόνο "ρεφορμιστικού" χαρακτήρα, αφορούσε δηλαδή ζητήματα μερικά' με μιαν ορισμένη έννοια, ήταν ένας πολιτικός καταμερισμός εργασίας (χρήσιμος μέσα στα όριά του)' αλλά κάθε μέρος προϋπόθετε το άλλο, τόσο που στις κρίσιμες στιγμές, ακριβώς δηλαδή όταν μπαίνουν στο παιγνίδι τα κύρια ζητήματα, η ενότητα έχει διαμορφωθεί, ο συνασπισμός έχει πραγματοποιηθεί. Από δω και το συμπέρασμα ότι κατά την συγκρότηση των κομμάτων χρειάζεται να βασίζεται πάνω σ’ ένα "μονολιθικό" χαρακτηριστικό και όχι πάνω σε δευτερεύοντα ζητήματα' άρα προσεκτική τήρηση του κανόνα να υπάρχει ομοιογένεια ανάμεσα σε διευθύνοντες και διευθυνομένους, ανάμεσα σε αρχηγούς και σε μάζα. Αν, στις αποφασιστικές στιγμές, οι αρχηγοί περάσουν στο "αληθινό κόμμα" τους, οι μάζες μένουν κουτσουρεμένες, αδρανείς και χωρίς αποτελεσματικότητα. Μπορούμε να πούμε ότι καμμιά πραγματική κίνηση δεν αποκτά συνείδηση της ολοκληρωτικότητάς της μονομιάς, αλλά μονάχα με τη διαδοχική πείρα, δηλαδή όταν καταλαβαίνει, από τα γεγονότα, ότι τίποτε απ’ αυτό που υπάρχει δεν είναι φυσικό (με την ιδιότυπη σημασία της λέξης) αλλά υπάρχει διότι υπάρχουν και ορισμένοι όροι, που η εξαφάνισή τους δε μένει χωρίς συνέπειες.
Έτσι η κίνηση τελειοποιείται, χάνει τα χαρακτηριστικά του αυθαίρετου, της "συμβίωσης", γίνεται πραγματικά ανεξάρτητη, με την έννοια ότι για να πετύχει ορισμένες συνέπειες δημιουργεί τις αναγκαίες προϋποθέσεις και μάλιστα στη διαμόρφωση αυτών των προϋποθέσεων χρησιμοποιεί όλες της τις δυνάμεις.

Τρίτη, 6 Μαΐου 2014

ΞΕΝΟΦΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ: O κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΑΡΠΑΖΕΙ ΒΙΑΙΩΣ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑΝ ΚΑΙ ΚΑΘΙΣΤΑΤΑΙ ΤΥΡΑΝΝΟΣ. Η ΠΤΩΣΙΣ ΕΞΑΠΤΕΙ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΤΟΥ.

Κατεδείχθη νομίζω αρκούντως το πως ο κ. Ελ. Βενιζέλος, παρορμώμενος υπό της περιέργου ψυχοσυνθέσεως αυτού, μετέβαλε τον εαυτόν του και την ακολουθήσασαν αυτόν μερίδα εις εχθρούς του επισήμου Κράτους.
Τοιαύτας δημιουργήσας όμως συνθήκας δεν ώκνησε να επωφεληθή της ψυχολογικής καταστάσεως και των αναγκών, ας ο μέγας πόλεμος εγέννησε παρά τοις συμμάχοις της «Συνεννοήσεως», κατόρθωσε δε ούτω τη βοηθεία αυτών να παραλύση το Κράτος της Ελλάδος και να επιβή της εξουσίας υπό την προστασίαν ξένης στρατιωτικής δυνάμεως. Τούτο πράξας ήτο υποχρεωμένος να καταστήση την Ελλάδα πράγματι εμπόλεμον παρά το πλευρόν των Μεγ. Δυνάμεων, ων είχεν αποβή ήδη δια του Κράτους της Θεσσαλονίκης αυτόκλητος σύμμαχος, Ο Ελληνικός Λαός όμως, σχεδόν εν τη ολότητι αυτού, βαρέως έφερε τα κατά της ανε­ξαρτησίας αυτού , τη εμπνεύσει του κ. Βενιζέλου, κατενεχθέντα πλήγματα, τους διωγμούς, τους εξευτελισμούς, τας εκ των αποκλεισμών στερήσεις, την απονέκρωσιν της πολιτικής αυτού ζωής, την στέρησιν του να διαθέτη ελευθέρως και άνεξελέγκτως τα του οίκου του.
Η τοιαύτη ψυχική διάθεσις του Ελληνικού Λάου και η απέναντι του κ. Ελ. Βενιζέλου και των οπαδών του δυσπιστία αυτού δεν ήτο μόνον εικαζομένη, αλλ' έκδηλος, εκορύφωσε δε την εκδήλωσιν της προς τον άλλοτε λατρευτόν άνδρα απεχθείας, η εν Αθήναις εμφάνισις των ξένων λογχών, υπό την σκέπιν των οποίων κατέλυσεν ο κ. Βενιζέλος εις το ξενοδοχείον της «Μεγ. Βρεττανίας» και μετέβη είτα εις τα Ανά­κτορα ίνα αναλάβη την αρχήν. Η εύθικτος φιλοτιμία του Ελληνικού Λάου είχε τρωθή βαθύτατα ! Αναμφιβόλως, άμα τη αφίξει του ό κ. Βενιζέλος ευρέθη εντός εχθρικού περιβάλλοντος, όπερ όμως αυτός παρεσκεύασε τοιούτον.
Υπό τοιούτους όρους δυο ήσαν αι οδοί, αίτινες ηνοίγοντο προ του κ. Βενιζέλου! όπως δυνηθή να χρησιμοποιήση τας δυνάμεις του Λαού τούτου δια την εκπλήρωσιν των προς τους Συμμάχους και υποστηρικτάς του αναληφθεισών παρ αυτού υποχρεώσεων. Η πρώτη ήτο η της συνδιαλλαγής προς αυτόν δια λόγων και πράξεων σεβασμού προς τα καταπατηθέντα ιδεώδη και την κυριαρχίαν αυτού, η δε δευτέρα η της βιαίας επιβολής δια της καταδυναστεύσεως.
Άγνωστον αν έλεγχοι συνειδότος ή παρορμήσεως κακών συμβουλών, παριστώντων ανυπάρκτους κινδύνους, εξέτρεψαν δυστυχώς τον κ. Βενιζέλον από της πρώτης οδού ! Αυτός όστις ουδέποτε ενεβάθυνεν εις την ψυχολογίαν του Λαού τούτου, αυτός όστις ουδέποτε ήσθάνθη πόση ευ­γένεια αισθημάτων, πόση φιλοπατρία, πόση μεγαλοψυχία, πόση ανεξι­κακία κρύπτεται εις τα στήθη αυτού, δεν εύρε δυο λέξεις όπως ομιλήση προς τα αισθήματα ταύτα, όπως θεραπεύση την τρωθείσαν φιλοτιμίαν του, αφίνων εις αυτόν διέξοδον επί τω λόγω ότι ίσως επλανάτο, ή ότι ενδεχομένως επλανώντο οι μέχρι της στιγμής εκείνης ηγηθέντες αυτού, δεν εστάθη ικανός όπως τον συναρπάση και κερδίση την εύκολον συγγνώμην του δια τα τελεσθέντα ! Τουναντίον ενεδύθη την πανοπλίαν των συκοφαντιών και των διαβολών, αίτινες εχρησίμευσαν εις αυτόν δια να αποβή ο μόνος φίλος των Συμμάχων, και εξετόξευσε προς πάσαν διεύθυνσιν τα δηλητηριώδη βέλη του εναντίον των δήθεν προ­δοτών και των εχθρών της Πατρίδος. Τίνες δε ήσαν ούτοι ; Αι κορυφαί της κοινωνικής και της πολιτικής ζωής του τόπου, εις πάντας τους κλά­δους της δημοσίας ζωής, οι μη συνταχθέντες αυτώ και μετά τούτων άπας ο ακολουθήσας αυτούς Λαός ! Ο Λαός, φυσικά, μη δυνάμενος ν' ανεχθή την ύβριν, έκλεισε την κοχλάζουσαν πικρίαν εις τα στήθη του και παρέμεινε κατά το φαινόμενον αδιάφορος.
Δεν απέμεινε λοιπόν εις τον κ. Βενιζέλον παρά η δευτέρα οδός, η της καταδυνάστευσεως του Λαού και ταύτην ηκολούθησεν αδιστάκτως και μετά πρωτοφανούς αγριότητος από της πρώτης στιγμής· Την εις Αθήνας εμφάνισίν του επηκολούθησαν άμεσοι αθρόαι συλλήψεις και εγκαθείρξεις, ανθρώπων πάσης ηλικίας και πάσης τάξεως, Ιδίως δε αξιωματικών της ξηράς και της θαλάσσης. Ταύτας επηκολούθησαν αθρόαι επίσης αποτάξεις αξιωματικών, ούχι βεβαίως άσχετοι προς κένωσιν θέ­σεων υπέρ των εισηγητών του εγκληματικού τούτου μέτρου, όπερ τοι­αύτας εγέννησε κατόπιν ολεθρίας συνεπείας δια τε τον Στρατόν και τα δημόσια οικονομικά. Αι εξορίαι, αι κατά χιλιάδας φυλακίσεις πολιτών, αι κακώσεις παρά των οργάνων της εξουσίας , τα όργια και τα εγκλήματα των ειδικών ταγμάτων ασφαλείας, οι νόμοι περί «Δυσμενείας κατά του Καθεστώτος», αι εκδικήσεις πολιτών βενιζελικών κατ' αντιθέτων, αι εκθύμως πραγματοποιούμενοι υπό των βενιζελικών αρχών, η μεταβολή της δικαιοσύνης και του κλήρου εις όργανα της φατρίας, η εγκατάλειψις του δημοσίου πλούτου εις την διάθεσιν των οπαδών αυτής, η αφειδής παροχή τιμών, βαθμών και θέσεων εις αναξίους, πάντα ταύτα παρείχον την εικόνα της ειδεχθεστέρας τυραννίας, υφ' ην εστέναζεν ο Λαός, άλλα και Κράτους εν πλήρει αποσυνθέσει.
Την οδόν ταύτην τυφλώς όσον και επιμόνως ηκολούθησεν ο κ. Ελ, Βενιζέλος επί τριετίαν ολόκληρον, βαίνων πάντοτε από κακού εις χειρότερον, ούτως όμως σταδιοδρομών, ησθάνετο ολονέν πιεστικωτέραν την μόνωσιν, εις ην κατεδίκασεν αυτός εαυτόν, ησθάνετο ότι ουδαμώς εστέγαζεν αυτόν η λαϊκή εμπιστοσύνη και ότι η θύελλα της λαϊκής οργής έμέλλε να εξαπολυθή θάττον ή βράδιον ακάθεκτος κατά της κεφαλής του.
Είνε αληθές ότι, μετά τας Συμμαχικάς λόγχας, αι λόγχαι των πραιτωριανών του τον εστήριζον—αλλ' έως πότε ; Οι πραιτωριανοί ήρχιζαν, ως κατά κανόνα συμβαίνει εις όλους τους τυράννους, να καθίστανται και προς αυτόν οχληροί, η δε Λαϊκή οργή έβραζε! Εσκέφθη τότε να σαγηνεύση τον Λαόν, όστις ως ήλπιζεν ο κ. Βενιζέλος, θα τον συνεχώρει και θα εδικαίωνε πάντα όσα κατ' αυτού διέπραξεν, αν παρουσίαζεν εις αυτόν μεγαλειώδη και ανέλπιστα τα αποτελέσματα της πολιτικής, δι΄ ην τόσα υπέστη ο Λαός.
Η ανάγκη αύτη δια τον κ. Βενιζέλον υπήρξεν η αφετηρία του ψευδούς, όπερ εδημιούργησε την θλιβεράν Μικρασιατικήν περιπέτειαν, ην επροκάλεσε και εις ην προσεχώρησεν ούτος ακάθεκτος και μετά πρω­τοφανούς απρονοησίας, ίνα δύναται να επιδεικνύη τον χάρτην της παρ' αυτού επί του χάρτου μόνον τετραπλασιασθείσης Ελλάδος και να προβάλλη ούτως ευλογοφανή δικαιολόγησιν της τρομακτικής αναστατώσεως εις ην έρριψε το Κράτος και τον Λαόν. 
Η 1 Νοεμβρίου 1920 τω εδίδασκεν όμως, οτι ο Λαός δεν ήτο πλέον δυνατόν να πλανηθή , ότι είχε πλέον καλώς γνωρίση αυτόν και ότι η απολεσθείσα εμπιστοσύνη αδύνατον ήτο πλέον να ανακτηθή.
Τούτο συναισθανόμενος ο κ. Βενιζέλος και καταδικάζων αυτός εαυ­τόν δια την περιφρόνησιν, ην έδειξε κατά Λαού υπερηφάνου και ευγενούς όστις τόσον τον ανύψωσε και τόσην έδωκεν εις αυτόν ισχύν, δεν έσχε το θάρρος να παραμείνη ως πολιτικός μαχητής εις την θέσιν του, αλλ' υπό το κράτος τον πανικού, όστις τον κατέλαβεν, εγένετο πολιτι­κός φυγάς. Η παταγώδης αποδοκιμασία του όμως δεν ίσχυσεν όπως παρακινήση τούτον, ίνα εμβαθύνη εις τα αίτια αυτής, και διά τούτο, αντί να ομιλήση αύτη προς την καρδίαν του και την συναισίν του, εξηρέθησε τά νεύρα του και εξεχείλισε την χολήν του, τον συνεσκότησε δε το πάθος εις βαθμόν ώστε να ωμώση πλέον αδιάλακτον μίσος και εκδίκησιν κατά των αντιπάλων του και κατ' αυτού έτι του Ελληνικού Λαού, αδιαφορών αν ούτως έπληττε θανασίμως και την Ελλάδα και το ίδιόν του έργον......

Σάββατο, 3 Μαΐου 2014

ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ 4ου ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΥ Κ.Κ.Ε

Στους εργάτες και τις εργάτριες!
Στους χωριάτες! Στις καταπιεζόμενες εθνότητες!Στους φαντάρους και τους ναύτες!

Σύντροφοι!
Οι έμποροι και τραπεζίτες, οι βιομήχανοι και τσιφλικάδες της Ελλάδος, οι αγγλοαμερικανοί χρηματιστές, ενωμένοι σε μια ιερή συμ­μαχία αισχράς εκμετάλλευσης και καταπίεσης, ρουφάνε το αίμα και τον ιδρώτα των εργαζομένων μαζών της χώρας, αθόρυβα και μελετη­μένα ετοιμάζουν ένα νέο μακελειό, νέες ιμπεριαλιστικές εκστρατείες για τα αισχρά τους συμφέροντα.
Ο Βενιζέλος, η κυβέρνηση του, το «ορθόδοξο» φιλελεύθερο κόμ­μα, είνε οι πιστοί υπηρέτες των ελλήνων και αγγλοαμερικανών χρη­ματιστών. Οι υποσχέσεις του Βενιζέλου, πως τάχατες αυτός έρχεται να ξαλαφρώσει τις εργαζόμενες μάζες, να τις υπερασπίσει, πως τάχατες αυτός έρχεται να ελευθερώσει την Ελλάδα από το ζυγό των αγγλοαμε­ρικανών χρηματιστών, πως τάχατες αυτός έρχεται να εργασθεί για την ειρήνη και μόνο την ειρήνη, αυτός που αιματοκύλησε τις εργαζόμενες μάζες της Ελλάδος στην Ουκρανία και Μικρασία — οι υποσχέσεις αυτές αποδείχτηκαν μέσα στο λίγο διάστημα που κυβερνά, κυνικές δη­μαγωγίες. Ο λαοπλάνος αυτός, μαζί με το κόμμα του, αποδείχτηκε πι­στός λακές των ελλήνων τραπεζιτών, των αγγλοαμερικανών χρηματι­στών Χάμπρο-Σέλιγκμαν, όπως και οι προηγούμενοι κυβερνήτες, Κα­φαντάρης και Σία με τις Οικουμενικές κυβερνήσεις των δημοκρατι­κών και μοναρχικών κομμάτων.
Οι απεργίες των εργατών για την αύξηση του μεροκάματου, οι εξεγέρσεις της αγροτιάς κατά των φόρων, για την απόκτηση γης, που τις έπνιξε αλύπητα ο Βενιζέλος στο λίγο αυτό διάστημα που κυ­βερνά, οι στρατιωτικές δαπάνες και προπαρασκευές της κυβέρνησης του, η αισχρή καταπάτηση των συνδικαλιστικών και πολιτικών ελευ­θερίων των εργαζόμενων μαζών, οι συλλήψεις και οι εξορίες, οι καταπιέσεις των εθνοτήτων, ο εξαιρετικός τσαγκωφικός νόμος, το «ιδιώ­νυμο» που ετοιμάζει για να θέσει εκτός νόμου το Κομμουνιστικό κόμ­μα και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, δείχνουν χειροπιαστά τι είνε η δημοκρατία των εμποροτραπεζιτών, τι είνε η κυβέρνηση Βενιζέλου και ποιούς υπηρετεί, δείχνουν τι περιμένει ακόμα τις εργαζόμενες μάζες, τέλος δείχνουν ποιος είνε ο υπερασπιστής της εργατιάς και της αγροτιάς, ποιος ο εχθρός της.
Ε ρ γ ά τ ε ς,  ε ρ γ ά τ ρ ι ε ς   κ α ι   ν έ ο ι! Η πολιτική της σταθεροποίησης και της υποδούλωσης στους αγγλοαμερικανούς ιμπε­ριαλιστές που εφαρμόζει η ελληνική μπουρζουαζία, όλα της τα κόμ­ματα, απ' το μοναρχικό μέχρι τους φιλελεύθερους δημοκράτες, εφαρ­μόζεται στις πλάτες σας, σε βάρος σας. Τα τιποτένια μεροκάματα της πείνας, η δεκάωρος και δωδεκάωρος δουλειά, η εργοδοτική και κρα­τική τρομοκρατία, η αεργία, η αχαλίνωτη εκμετάλλευση των γυναικών, των νέων και ανηλίκων είνε οι συνέπειες της πολιτικής αυτής, της πο­λιτικής της σταθεροποίησης και της υποδούλωσης.

Η κυβέρνηση του Βενιζέλου έρχεται να συνεχίσει την ίδια πολι­τική. Μια αθλιέστερη ζωή, μια τσαγκωφική τρομοκρατία, ένα νέο ιμπε­ριαλιστικό μακελειό σας περιμένει κάτω απ' το ζυγό των ελλήνων επι­χειρηματιών και των αγγλοαμερικανών χρηματιστών της «Πάσυερ», της «Ουλεν», των Χάμπρο και Σέλιγκμαν.

Το 4ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού κόμματος, του δικού σας κόμματος, σας καλεί στην οργανωμένη πάλη και αντίσταση κατά των ελλήνων και ξένων εκμεταλλευτών. Το ενιαίο επαναστατικό μέτωπο πάλης, οι ενιαίες οργανωμένες δυνάμεις όλων των εργατών ανεξαι­ρέτως, είνε αυτό και μόνο αυτό που σας εγγυάται την υπεράσπιση των αμέσων σας ζωτικών συμφερόντων.
Η πάλη σας αυτή δε μπορεί νάχει κανένα αποτέλεσμα, η ενότης σας αυτή δεν είνε δυνατόν να πραγματοποιηθεί δίχως τον πεισματώ­δη αγώνα κατά των σ ο σ ι α λ φ α σ ι σ τ ώ ν  και   λ ι κ β ι ν τ α ρ ι σ τ ώ ν, δίχως την εκμηδένιση των πρακτόρων αυτών της ελληνικής μπουρζουαζίας και του Βενιζέλου, μέσα στις γραμμές σας. Αυτοί δια­σπούν τις δυνάμεις της εργατιάς, αυτοί μετέβαλαν τις συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργατών σε παραρτήματα των τμημάτων Ασφαλείας, των εμποροβιομηχανικών επιμελητηρίων και του κράτους. Αυτοί προ­δίδουν συστηματικά τους αγώνες των εργατών. Αυτονών συνεργάτες είνε οι λικβινταριστές, που ύπουλα και δόλια φοράνε τη μάσκα της «ενότητας» δήθεν, της ενότητας στο προδοτικό έργο της υποταγής στους σοσιαλφασίστες και στη μπουρζουαζία στην πραγματικότητα.
Άμεσο, επείγον, επιτακτικό και ζωτικό σας έργο, είνε η επα­νίδρυση της παλαιάς, της ταξικής, της ιστορικής Γενικής συνομοσπονδίας των εργατών της Ελλάδος, που τη γνωρίσατε μέσα στους τόσους επαναστατικούς σας αγώνες. Έργο σας είνε η συγκέντρωση και αναδιοργάνωση των δυνάμεων σας, η ίδρυση της Ενωτικής γενικής συνομοσπονδίας των εργατών της Ελλάδος, της διαδόχου αυτής της παλαιάς, υστέρα από τη φασιστικοποίηση και κρατικοποίηση της διοίκησης της, την περιχαράκωση της με την αστυνομία και τη χωρο­φυλακή.
Εμπρός σε νέους αγώνες για την υπεράσπιση των άμεσων σας απαιτήσεων, των συνδικαλιστικών και πολιτικών σας ελευθεριών, για την αναδιοργάνωση των δυνάμεων της Εργατικής τάξης! Ζήτω η Ε­νωτική γενική συνομοσπονδία των Εργατών της Ελλάδος!
Α γ ρ ό τ ε ς,   ν τ ό π ι ο ι  κ α ι    π ρ ό σ φ υ γ ε ς ! Οι κυβερνή­σεις των εμποροτραπεζιτών και τσιφλικάδων της Ελλάδος, οι κυβερ­νήτες της μπουρζουαζίας, από το Βενιζέλο, τον Καφαντάρη, τον Παπαναστασίου μέχρι του Τσαλδάρη και τα κόμματα τους, φιλελευθερο-προοδευτικά, δημοκρατικά, μοναρχικά, όλοι τους αυτοί οι υπηρέτες και πράκτορες των αγγλογαλλοαμερικανών χρηματιστών, σωρεύουνε στη ράχη σας φόρους και πάλι φόρους αβάσταχτους. Κρατάνε ένα με­γάλο μέρος της γης στα χέρια τους με διάφορα μέσα, οι κηφήνες τσι­φλικάδες, οι καλόγεροι και οι αμερικανοί της Επιτροπής αποκαταστά­σεως προσφύγων, οι εγγλέζοι της Κωπαΐδος και τόσοι άλλοι. Σας φόρτωσαν με χρέη και τοκοχρεωλύσια για τις λίγες απαλλοτριώσεις που αναγκάσθηκαν να κάνουν κάτω από την πίεση τη δική σας. Σας αποκατάστησαν έτσι που να δουλεύετε αιώνια για τους ληστές της Ε­πιτροπής αποκαταστάσεως προσφύγων πληρώνοντας χαράτσι. Ο έμπορος, ο τοκογλύφος, ο τραπεζίτης έλληνας και αγγλοαμερικανός σας πίνουνε αχόρταγα τον ιδρώτα σας. Αλύπητα καταπνίγουνε με την αστυνομία και τη χωροφυλακή, με τους σακαράκες και τη στρατοκρατία τους, την παραμικρή σας κίνηση κάθε φορά που ζητάτε να ξαλαφρωθείτε από τους φόρους, τους τόκους, τα χρέη. κάθε φορά που ζητάτε το δίκιο σας. Κάνουνε στους χωριάτες ακριβώς το ίδιο που κάνουν στους εργάτες και στις καταπιεζόμενες εθνότητες στη Μακεδονία και τη Θράκη.
Ετοιμάζονται να σας αιματοκυλίσουνε και πάλι, σέρνοντας σας σε νέες πολεμικές επιχειρήσεις για τα αρπαχτικά τους συμφέροντα.
Το 4ο Συνέδριο του ΚΚΕ σας καλεί στην ενιαία πάλη μαζί με τους εργάτες και τις καταπιεζόμενες εθνότητες. Σας καλεί στην ορ­γανωμένη πάλη. Οι επιτροπές δράσης, οι αγροτικές ενώσεις, η Πανελ­λαδική ένωση των αγροτών, σας εγγυάται την οργανωμένη και απο­τελεσματική δράση. Τις αυθόρμητες και ανοργάνωτες εξεγέρσεις σας τις πολεμούνε και τις πνίγουν εύκολα οι κυβερνήσεις των κεφαλαιοκρατών και των τσιφλικάδων της Ελλάδος. Αυτό δείχνει όλη η ιστορία των Αγώνων σας, αυτό, το δίχως άλλο σας έμαθε και σας, στους πιο προχωρημένους σας, η πείρα σας μέχρι τα τώρα.
Πρέπει ακόμα να διακρίνετε και τους πράχτορες της μπουρζουαζίας και των τσιφλικάδων, τους διαφόρους δήθεν αγροτιστές που βρί­σκονται ανάμεσα σας και σας λένε πως τάχατες σας υπερασπίζουν, τους Μέρηδες, Παγκούτσους, Ανθρακόπουλους, Ιασωνίδηδες και Παπαναστάσηδες, αυτούς πρέπει να τους πολεμάτε, να μην τους ακούτε, να τους διώχνετε μακριά σας, είνε και αυτοί σαν τον αρχηγό τους το Βενιζέλο, δημαγωγοί και λαοπλάνοι.
Κ α τ α π ι ε ζ ό μ ε ν ε ς   ε θ ν ό τ η τ ε ς     Μ α κ ε δ ο ν ί α ς  κ α ι    Θ ρ ά κ η ς ! Η ελληνική μπουρζουαζία καθώς και η σερβική και η βουλγαρική, με μια λέξη, όλη η βαλκανική μπουρζουαζία και οι πά­τρωνες της αγγλογάλλοι ιμπεριαλιστές, σας κρατάνε κάτω απ' τον Απαίσιο ζυγό της εθνικής υποδούλωσης και καταπίεσης στη Μακεδο­νία, στη Θράκη και αλλού. Η καθημερινή σας υπεράσπιση, η πάλη για την εθνική σας ανεξαρτησία, για την ενιαία ανεξάρτητη Μακεδο­νία και Θράκη, είνε αγώνας που μόνο μαζί με την εργατιά και την αγροτιά της Ελλάδος και της Βαλκανικής μπορούνε νάχουν αποτέ­λεσμα την απελευθέρωση σας από το διπλό ζυγό της εκμετάλλευσης και της εθνικής καταπίεσης, μόνο αυτοί είνε οι υπερασπιστές σας, με επί κεφαλής τα κομμουνιστικά κόμματα της Βαλκανικής.
Φ α ν τ ά ρ ο ι   κ α ι    ν α ύ τ ε ς ! Εσείς, παιδιά των εργαζομέ­νων μαζών της Ελλάδας, βρισκόσαστε κάτω από τον κτηνώδικο ζυγό του ελληνικού μιλιταρισμού, κάτω από τη μπότα των ελλήνων γαλο­νάδων και σακαράκηδων. Μποτιλιαρισμένους μέσα στη στρατώνα και το πολεμικό βαπόρι, σας ετοιμάζουνε για τις νέες ιμπεριαλιστικές εκστρατείες οι έλληνες καπιταλιστές και οι αγγλογάλλοι χρηματιστές.
Με το Καλπάκι και τη Μαρμάρω, με το χαφιέ και το στρατιω­τικό παπά, σας μαθαίνουν με τη βία και τη θρησκευτική κατήχηση το έργο του δήμιου και του φονιά των αδελφών και των πατεράδων σας, της εργατιάς και της αγροτιάς, το έργο της υπεράσπισης όχι της πα­τρίδος των εργαζομένων αλλά της πατρίδος των εκμεταλλευτών, που είνε η Ελλάδα του Βενιζέλου και του βασιλιά.
Το 4ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού κόμματος της Ελλάδος, του κόμματος της εργατικής τάξης και του υπερασπιστή της αγροτιάς, της προσφυγιάς και των καταπιεζόμενων εθνοτήτων, καλεί τις εργαζόμε­νες και καταπιεζόμενες μάζες στην οργάνωση της αντίστασης και της πάλης.
Κατά της ιερής συμμαχίας, της εκμετάλλευσης και της τσαγκωφικής καταπίεσης των ελλήνων και αγγλογαλλοαμερικανών εκμεταλ­λευτών! Κατά του εξαιρετικού νόμου του «ιδιωνύμου»! Κατά του πο­λέμου που ετοιμάζει η κυβέρνηση Βενιζέλου! Καλεί τις εργαζόμενες μάζες να υπερασπιστούνε τις συνδικαλιστικές και πολιτικές τους ελευ­θερίες! Τις καλεί να υπερασπιστούνε το Κομμουνιστικό κόμμα! Τις καλεί να υπερασπιστούνε την προλεταριακή πατρίδα, την Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών»
Έργο των εργαζόμενων μαζών, των φαντάρων και των ναυτών, είνε να ετοιμάζονται από τόρα μέσα στους καθημερινούς των αγώνες, να προπαρασκευάσουν την ημέρα, την ώρα και τη στιγμή που πρέπει να στραφούνε τα όπλα κατά των σακαράκηδων, κατά της μπουρζουαζίας και του πολέμου της. Αυτή είνε η μέρα της απαλλαγής από κάθε ζυγό.
Πρωτοπόροι αγωνιστές στο έργο αυτό πρέπει νάνε τα μέλη του Κομμουνιστικού κόμματος και της Ομοσπονδίας κομμουνιστικών νεο­λαιών.
Το 4ο Συνέδριο με την οριστική ιδεολογική και οργανωτική εκ­καθάριση των γραμμών του απ' τους πράχτορες της «ενωμένης αντι­πολίτευσης», τους λικβινταριστές, καλεί στο έργο αυτό της καθημερι­νής πάλης και της προπαρασκευής της οριστικής απελευθέρωσης των εργαζομένων και καταπιεζόμενων μαζών.
Το μπάσιμο και το ρίζωμα μας στα εργοστάσια, η επέκταση μας στα χωριά, η επίμονη δουλειά μας μέσα στο στρατό και το στόλο, με μια λέξη, η οργάνωση κόμματος μαζών, είνε εκείνο που μας εγγυάται την οριστική αυτή απελευθέρωση.
Οι δισταγμοί, οι ταλαντεύσεις, η αδράνεια και η αδιαφορία, είνε ο χειρότερος εχθρός μας μέσα στις γραμμές μας.
Εμπρός σύντροφοι! Το μεγάλο Ιστορικό μας έργο είνε η ανατροπή της μπουρζουαζίας, του καθεστώτος της και η εγκαθί­δρυση της εργατοαγροτικής κυβέρνησης.

Το 4ο Συνέδριο
του Κομμουνιστικού κόμματος
της Ελλάδος (ΕΤΚΔ)

Υποσημείωση:
Το 4ο τακτικό Συνέδριο του Κομμουνιστικού κόμματος της Ελλάδος συνήλθε στην Αθήνα από τις 10-15 Δεκεμβρίου 1928.